د روسیې او طالبانو تاریخي پوځي تړون؛ ایا لویدیځ به یې په رسمیت وپیژني؟


په یوه تاریخي اقدام کې، روسیه د طالبانو تر واک لاندې افغان حکومت سره لومړنی پوځي تړون لاسلیک کړ. دا تړون هغه مهال رامنځته کېږي چې نړیواله ټولنه لا هم د افغانستان د اوسني نظام د رسمي پیژندلو په اړه پر یوه موقف نه دي رسیدلې. مسکو دغه ګام د سیمه ییز امنیت او د ګډو ګواښونو د مقابلې په نوم اخلي.


د تړون جزئیات او لاسلیک کوونکي خواوې

د راپورونو له مخې، دا تړون د روسیې د بهرنیو چارو وزارت او د طالبانو د حکومت د دفاع وزارت ترمنځ لاسلیک شوی. که څه هم رسمي متن نه دی خپور شوی، خو سرچینې وايي چې په کې د روزنې، استخباراتي تبادلې او د وسلو د محدودې همکارۍ بندونه شامل دي.


ولې روسیه دا ګام پورته کړ؟

پوښتنه دا ده چې روسیه ولې د نورو هیوادونو په پرتله مخکې لاړه؟ په حقیقت کې، مسکو د کلونو راهیسې په منځنۍ اسیا کې د ترهګرۍ او داعش د خپرېدو اندېښنه لري. همدا لامل دی چې د طالبانو له حکومت سره د امنیتي همکاریو لاره غوره کړي، که څه هم تر اوسه یې په رسمیت نه دی پیژندلی.

نړیوال غبرګونونه

د دې تړون خبر سمدلاسه د امریکا، بریتانیا او ملګرو ملتونو د اندېښنې لامل شوی دی. دوی روسیه تورنه کړې چې د طالبانو حکومت ته مشروعیت ورکوي او د افغانستان د خلکو غوښتنې له پامه غورځوي. له بلې خوا چین او ایران چوپ دي او د وضعیت څارنه کوي.


پر سیمه ییز امنیت اغېزې

په همدې تړاو، شنونکي وايي چې دا تړون کولای شي د منځنۍ اسیا په ثبات مثبت یا منفي اغېز ولري. که وضعیت همداسې دوام وکړي، نور هیوادونه هم دې ته اړ شي چې له طالبانو سره امنیتي همکاریو ته داخل شي. خو خطر دا دی چې دا ګام کېدای شي نړیوال انزوا مات کړي او طالبان نور هم جراتمن کړي.


پایله او راتلونکی لید

پایله دا چې روسیه د طالبانو له حکومت سره په پوځي تړون کې لومړۍ شوه. دا نه یوازې د افغانستان د راتلونکي لپاره بلکې د ټولې سیمې د جیوپولیټیک نقشې لپاره یو بدلون دی. اوس باید وګورو چې امریکا، چین او سیمه ییز ځواکونه ورته څه ځواب وايي.


پوښتنې او ځوابونه (FAQs)

۱. روسیه د طالبانو له حکومت سره پوځي تړون ولې لاسلیک کړ؟

روسیه داعش او ترهګرۍ په منځنۍ اسیا کې خپل ګواښ بولي او له طالبانو سره په همکارۍ غواړي د دې ګواښ مخه ونیسي.

۲. ایا روسیه طالبان په رسمیت پیژندلي؟

تر اوسه یې په رسمیت نه دي پیژندلي، خو د دې پوځي تړون له لارې یې له دوی سره د عملي اړیکو کچه لوړه کړې ده.

۳. دې تړون ته نړیوال غبرګون څه دی؟

امریکا او لویدیځ هیوادونه اندېښمن دي، خو چین او روسیه یې ملاتړ کوي یا لږ تر لږه غبرګون نه ښيي.

۴. دا تړون پر پاکستان او ایران څه اغېز لري؟

دا کېدای شي پاکستان او ایران هم اړ کړي چې له طالبانو سره خپل امنیتي اړیکې منظمې کړي، په تېره بیا که روسیه بریالۍ ثابته شي.

نظرات

ارسال یک نظر

پست‌های معروف از این وبلاگ

د پاکستان څخه د افغان راستنېدونکو محموله لېږدونکي ټرک د لویې لارې پر سر اړول شوی، ۱۸ تنه مړه او څلور لسګونه ټپیان دي

تصویر
په همدې تړاو، د جمعې په ورځ د سهار په لسو بجو، د چمن–کویټه په لویه لار کې یوه وحشتناکه پیښه رامنځته شوه. یو ټرک چې له پاکستان څخه د افغانستان په لور د بېرته راستنېدونکو کډوالو ډله یې لېږدوله، د ډرایور له کنټرول څخه ووت او تر څنګه ژورې درې ته ولوېد. دغه پیښه نه یوازې د کورنیو ژوند ویجاړ کړ، بلکې د سخت دریځه کډوالۍ د پالیسیو تر شا پټ حقیقت هم په ډراماتیکه توګه ښکاره کړ. شالید: څه پیښ شوي او ولې مهم دي په حقیقت کې، دا ټرک د پاکستان د ایالت خیبر پښتونخوا له بېلابېلو سیمو څخه د هغو افغان کورنیو په راټولولو بوخت و چې د پاکستان د حکومت د تازه الټیماټم له مخې، دې ته اړ شوي چې خپل ټاټوبي افغانستان ته بېرته ستانه شي. پوښتنه دا ده چې ایا دوی ته کومه مناسبه ترانسپورتي اسانتیا برابره شوې وه؟ ځکه چې د سترګو شاهدانو په وینا، ټرک په غیرمعمولي ډول ډک و او د مسافرو شمېر یې د قانوني ظرفیت دوه چنده و. د لغمان په سرخکانو کې د مسافرو د موټر د چپه کېدو له امله ۱۸ تنه مړه او ۳۱ ټپیان شول نن سهار شاوخوا ۵:۳۰ بجې د کابل – جلال‌آباد پر لویه لاره، د لغمان ولایت د سرخکانو څلورلارې ته نږدې، یو لوی مسافر وړونکی موټ...
بیشتر بخوانيد

زابل کې زده کوونکي د ښوونځیو د کمښت له امله په کرايه پلورنځیو کې زده کړې کوي

تصویر
د افغانستان په سویلي ولایت زابل کې شاوخوا ۶۰۰ زده کوونکي د ښوونځیو د ودانیو د نه شتون له امله په کرايه پلورنځیو کې ناست دي او زده کړې کوي. زابل کې زده کوونکي د ښوونځیو د کمښت له امله په کرايه پلورنځیو کې زده کړې کوي، او دوی له چارواکو غواړي چې دوی ته ښې ودانیې او وړ ښوونکي ورکړي . څه وشول؟ د خاک افغان ولسوالۍ زده کوونکي او ښوونکي له کلونو راهیسې د ښوونځیو د ودانیو د نه شتون سره مخ دي. ۹ کلن مصطفی، چې غواړي راتلونکې کې انجینر شي، وايي: "موږ د ښوونځیو ودانیو ته اړتیا لرو چې اوبه او تشنابونه ولري، او وړ ښوونکي مو ضرور دي" . ستونزې او ننګونې یوې بلې زده کوونکې نوریا ویلي چې دوی ودانیو، درسي توکو او وړ ښوونکو ته اړتیا لري . ځايي ښوونکی علي محمد محمدي وايي: "زموږ سیمې ته هیڅکله کافي پاملرنه نه ده شوې. دلته ډېر زده کوونکي دي خو د پوهنې رياست کارکوونکي محدود دي" . د پوهنې ریاست دریځ د زابل د پوهنې ریاست اکاډمیک مرستیال محمد نسیم ناصر وايي چې دوی وزارت او همکارو مؤسسو ته د ښوونځیو د ودانیو د جوړولو غوښتنې سپارلې دي. هغه زیاتوي: "زموږ ۶۰ ښوونځي ودانۍ نه لري، او زده کوو...
بیشتر بخوانيد