په افغانستان کې ویجاړونکو سیلابونو لسګونه تنه مړه او ورک کړل

 

په افغانستان کې د سختو بارانونو او ویجاړونکو سیلابونو له امله لسګونه تنه مړه شوي او ګڼ شمېر نور ورک دي. په افغانستان کې ویجاړونکو سیلابونو لسګونه تنه مړه او ورک کړل، او زرګونه کورنۍ یې بې کوره او بې وسه کړې دي.


څه وشول؟

د افغانستان د طبیعي پېښو مدیریت ادارې چارواکو ویلي چې د تېرو څو ورځو سختو بارانونو په مرکزي او ختیځو ولایتونو کې ویجاړونکي سیلابونه راوسته. تر ټولو زیانمن شوي ولایتونه کابل، ننګرهار، لغمان، کنړ، نورستان، بدخشان او تخار دي.


د چارواکو د لومړنیو شمېرو له مخې، تر اوسه پورې لږ تر لږه ۶۵ تنه مړه شوي او ۸۰ تنه نور ټپیان دي. همدا راز، د مړو شمېر به د ورکو شویو کسانو له موندلو سره لوړ شي، ځکه چې ډېر کسان لا هم د خټو او کثافاتو لاندې ورک دي.

زیانمنې سیمې

په ننګرهار ولایت کې سیلابونو ۲۰۰ کورونه ویجاړ کړي او زرګونه جریبه کرنیزه ځمکه یې له منځه وړې ده. د ننګرهار د والي ویاند وویل چې سیلابونو پر پلونو او سړکونو هم سخت زیان اړولی، چې له امله یې ګڼ شمېر سیمې له مرکز سره پرې شوي دي.


د کابل په ګڼو ولسوالیو کې سیلابونو لسګونه کورونه راړولي او ګڼ شمېر موټرې یې له ځانه سره بیولي دي. د کابل ښار په ټیټو سیمو کې د اوبو کچه دومره لوړه شوې چې خلک یې په کورونو کې بند پاتې شوي دي.


د ژغورنې هڅې

په حقیقت کې، د افغانستان د طبیعي پېښو مدیریت ادارې د زیانمنو سیمو ته د ژغورنې ډلې لېږلي دي. دغه ډلې د خټو لاندې ورکو شویو کسانو د موندلو او ټپیانو د روغتونونو ته د لېږدولو هڅې کوي. خو د سړکونو د ویجاړیدو او د سختو بارانونو له امله د ژغورنې چارې له ستونزو سره مخ دي.


بشري مرستو ته اړتیا

پوښتنه دا ده چې آیا نړیوالې ټولنې به د دې سیلابونو له امله زیانمنو شویو افغانانو سره مرسته وکړي. د زیانمنو کورنیو غړي وايي چې دوی خواړو، اوبو، درملو او سرپناه ته سختې اړتیا لري.

د ملګرو ملتونو د بشري مرستو همغږۍ ادارې (اوچا) ویلي چې دوی د وضعیت څارنه کوي او د مرستو د لېږلو چمتووالی نیسي. خو د مرستندویه موسسو استازي وايي چې دوی د مرستو رسولو لپاره بسپنو او امکاناتو ته اړتیا لري.


اوږدمهاله پایلې

که وضعیت همداسې دوام وکړي، نو د دې سیلابونو اوږدمهاله پایلې به د کرنې او څارویو په برخه کې خورا جدي وي. زرګونه بزګران خپل کروندې او څاروي له لاسه ورکوي، چې د راتلونکي کال لپاره به د خوراکي توکو کمښت رامنځته کړي. همدا راز، په ټولنه کې بې کورۍ، بیکاري او رواني ستونزې به زیاتې شي.


له بلې خوا، د افغانستان حکومت او نړیوالې ټولنې ته یو فرصت دی چې د طبیعي پېښو پر وړاندې د چمتووالي او غبرګون سیستم پیاوړی کړي. د اقلیم بدلون له امله د طبیعي پېښو زیاتېدو ته په کتو، د دې ډول پیښو لپاره اوږدمهاله پلانونه او بودیجه باید په پام کې ونیول شي.


FAQs

پوښتنه: په افغانستان کې د سیلابونو له امله څو تنه مړه شوي دي؟

ځواب: د چارواکو د لومړنیو شمېرو له مخې، تر اوسه پورې لږ تر لږه ۶۵ تنه مړه شوي او ۸۰ تنه نور ټپیان دي. د مړو شمېر به د ورکو شویو کسانو له موندلو سره لوړ شي.

پوښتنه: کوم ولایتونه د سیلابونو له امله زیانمن شوي دي؟

ځواب: تر ټولو زیانمن شوي ولایتونه کابل، ننګرهار، لغمان، کنړ، نورستان، بدخشان او تخار دي.

پوښتنه: زیانمن شوي خلکو ته څه مرستو ته اړتیا ده؟

ځواب: زیانمن شوي کورنۍ خواړو، څښاک اوبو، درملو، سرپناه او اړینو توکو ته سختې اړتیا لري.

پوښتنه: نړیوالې ټولنې د دې سیلابونو په اړه څه کړي دي؟

ځواب: د ملګرو ملتونو د بشري مرستو همغږۍ ادارې (اوچا) ویلي چې دوی د وضعیت څارنه کوي او د مرستو د لېږلو چمتووالی نیسي.

نظرات

ارسال یک نظر

پست‌های معروف از این وبلاگ

د روسیې او طالبانو تاریخي پوځي تړون؛ ایا لویدیځ به یې په رسمیت وپیژني؟

تصویر
په یوه تاریخي اقدام کې، روسیه د طالبانو تر واک لاندې افغان حکومت سره لومړنی پوځي تړون لاسلیک کړ. دا تړون هغه مهال رامنځته کېږي چې نړیواله ټولنه لا هم د افغانستان د اوسني نظام د رسمي پیژندلو په اړه پر یوه موقف نه دي رسیدلې. مسکو دغه ګام د سیمه ییز امنیت او د ګډو ګواښونو د مقابلې په نوم اخلي. د تړون جزئیات او لاسلیک کوونکي خواوې د راپورونو له مخې، دا تړون د روسیې د بهرنیو چارو وزارت او د طالبانو د حکومت د دفاع وزارت ترمنځ لاسلیک شوی. که څه هم رسمي متن نه دی خپور شوی، خو سرچینې وايي چې په کې د روزنې، استخباراتي تبادلې او د وسلو د محدودې همکارۍ بندونه شامل دي. ولې روسیه دا ګام پورته کړ؟ پوښتنه دا ده چې روسیه ولې د نورو هیوادونو په پرتله مخکې لاړه؟ په حقیقت کې، مسکو د کلونو راهیسې په منځنۍ اسیا کې د ترهګرۍ او داعش د خپرېدو اندېښنه لري. همدا لامل دی چې د طالبانو له حکومت سره د امنیتي همکاریو لاره غوره کړي، که څه هم تر اوسه یې په رسمیت نه دی پیژندلی. د روسیې او طالبانو ترمنځ اړیکو په ترڅ کې تازه مسکو له طالبانو سره پوځي او تخنیکي همکاریو تړون لاسلیک کړی. د طالبانو دفاع وزیر ویلي چې له دې تړ...
بیشتر بخوانيد

د پاکستان څخه د افغان راستنېدونکو محموله لېږدونکي ټرک د لویې لارې پر سر اړول شوی، ۱۸ تنه مړه او څلور لسګونه ټپیان دي

تصویر
په همدې تړاو، د جمعې په ورځ د سهار په لسو بجو، د چمن–کویټه په لویه لار کې یوه وحشتناکه پیښه رامنځته شوه. یو ټرک چې له پاکستان څخه د افغانستان په لور د بېرته راستنېدونکو کډوالو ډله یې لېږدوله، د ډرایور له کنټرول څخه ووت او تر څنګه ژورې درې ته ولوېد. دغه پیښه نه یوازې د کورنیو ژوند ویجاړ کړ، بلکې د سخت دریځه کډوالۍ د پالیسیو تر شا پټ حقیقت هم په ډراماتیکه توګه ښکاره کړ. شالید: څه پیښ شوي او ولې مهم دي په حقیقت کې، دا ټرک د پاکستان د ایالت خیبر پښتونخوا له بېلابېلو سیمو څخه د هغو افغان کورنیو په راټولولو بوخت و چې د پاکستان د حکومت د تازه الټیماټم له مخې، دې ته اړ شوي چې خپل ټاټوبي افغانستان ته بېرته ستانه شي. پوښتنه دا ده چې ایا دوی ته کومه مناسبه ترانسپورتي اسانتیا برابره شوې وه؟ ځکه چې د سترګو شاهدانو په وینا، ټرک په غیرمعمولي ډول ډک و او د مسافرو شمېر یې د قانوني ظرفیت دوه چنده و. د لغمان په سرخکانو کې د مسافرو د موټر د چپه کېدو له امله ۱۸ تنه مړه او ۳۱ ټپیان شول نن سهار شاوخوا ۵:۳۰ بجې د کابل – جلال‌آباد پر لویه لاره، د لغمان ولایت د سرخکانو څلورلارې ته نږدې، یو لوی مسافر وړونکی موټ...
بیشتر بخوانيد

زابل کې زده کوونکي د ښوونځیو د کمښت له امله په کرايه پلورنځیو کې زده کړې کوي

تصویر
د افغانستان په سویلي ولایت زابل کې شاوخوا ۶۰۰ زده کوونکي د ښوونځیو د ودانیو د نه شتون له امله په کرايه پلورنځیو کې ناست دي او زده کړې کوي. زابل کې زده کوونکي د ښوونځیو د کمښت له امله په کرايه پلورنځیو کې زده کړې کوي، او دوی له چارواکو غواړي چې دوی ته ښې ودانیې او وړ ښوونکي ورکړي . څه وشول؟ د خاک افغان ولسوالۍ زده کوونکي او ښوونکي له کلونو راهیسې د ښوونځیو د ودانیو د نه شتون سره مخ دي. ۹ کلن مصطفی، چې غواړي راتلونکې کې انجینر شي، وايي: "موږ د ښوونځیو ودانیو ته اړتیا لرو چې اوبه او تشنابونه ولري، او وړ ښوونکي مو ضرور دي" . ستونزې او ننګونې یوې بلې زده کوونکې نوریا ویلي چې دوی ودانیو، درسي توکو او وړ ښوونکو ته اړتیا لري . ځايي ښوونکی علي محمد محمدي وايي: "زموږ سیمې ته هیڅکله کافي پاملرنه نه ده شوې. دلته ډېر زده کوونکي دي خو د پوهنې رياست کارکوونکي محدود دي" . د پوهنې ریاست دریځ د زابل د پوهنې ریاست اکاډمیک مرستیال محمد نسیم ناصر وايي چې دوی وزارت او همکارو مؤسسو ته د ښوونځیو د ودانیو د جوړولو غوښتنې سپارلې دي. هغه زیاتوي: "زموږ ۶۰ ښوونځي ودانۍ نه لري، او زده کوو...
بیشتر بخوانيد